Í 24. þætti hlaðvarpsins Litli Mallakúturinn ræði ég við Hrafnhildi Valgarðsdóttur þar sem hún deilir sögu sinni sem er í senn einlæg, erfið og hvetjandi. Hrafnhildur, sem starfar sem deildarstjóri stoðþjónustu í Laugalandsskóla og býr á Hellu, fór í magahjáveituaðgerð fyrir níu árum.
Hún segir frá því að aðgerðin sé ekki „skyndilausn“ heldur upphaf að ævilangri baráttu þar sem andleg heilsa og sjálfsmynd spila stærsta hlutverkið.
Rótin liggur dýpra en kílóin
Hrafnhildur opnar sig um það hvernig athugasemdir um líkamsvöxt strax í barnæsku og áföll á unglingsárum mótuðu sjálfsmynd hennar. Aðeins 18 ára gömul missti hún móður sína úr krabbameini, á sama tíma og hún var sjálf nýorðin móðir.
„Ég fór aldrei í gegnum almennilegt sorgarferli,“ segir Hrafnhildur í þættinum.
Hún lýsir því hvernig hún „tók þetta á kassann“ eins og hún orðar það, en áföllin banka alltaf upp á síðar. Þessi flókna blanda af sorg og brenglaðri líkamsímynd varð að rót þess vanda sem hún glímdi við í mörg ár.
Ákvörðunin á Reykjalundi
Leiðin lá að lokum á Reykjalund, stað sem Hrafnhildur talar um með miklum hlýhug. Þar fékk hún fyrst að heyra að offita væri sjúkdómur en ekki aumingjaskapur. Þótt hún hafi upphaflega ætlað að „gera þetta sjálf“ án skurðaðgerðar, varð fræðslan til þess að hún valdi magahjáveitu (bypass).
„Ég var svo pollróleg á aðgerðardeginum að svæfingalæknirinn tók eftir því að blóðþrýstingurinn haggaðist ekki. Ég vissi að ég væri að gera það rétta fyrir mig,“ segir hún.
Bakslagið og „púkinn í hausnum“
Eftir að hafa vegnað vel í mörg ár eftir aðgerðina, kom óvænt bakslag í formi Long-COVID. Orkuleysið varð til þess að Hrafnhildur missti tökin á hreyfingu og rútínu. Við það vaknaði gamla skömmin: „Hef ég klúðrað síðasta úrræðinu?“
Hrafnhildur lýsir því hvernig heilinn getur verið manns versti óvinur. Lausnina fann hún að lokum í lyfinu Wegovy sem hún segir að hafi „slökkt á púkanum í hausnum“.
„Þetta róaði hausinn algjörlega. Ég þarf ekki lengur að skipuleggja næstu máltíð allan daginn,“ segir Hrafnhildur, sem gagnrýnir jafnframt Sjúkratryggingar Íslands fyrir að niðurgreiða ekki þessi lyf fyrir fólk í hennar stöðu, þrátt fyrir að offita sé viðurkenndur sjúkdómur.
Nýtt hlutverk og aukin mildi
Í dag er Hrafnhildur virk í stjórn SFO (Samtök fólks með offitu) og berst fyrir því að eyða fordómum í samfélaginu og heilbrigðiskerfinu. Hún segir að ef hún gæti gefið sjálfri sér ráð fyrir níu árum, þá væri það einfalt:
„Ég hefði mátt sýna mér meiri mildi.“
Saga Hrafnhildar er mikilvæg áminning um að heilsa snýst um svo miklu meira en töluna á vigtinni – hún snýst um orku, lífsgæði og að þora að biðja um hjálp þegar á þarf að halda.